Terug naar Nieuws.

Het verhaal van Nederland

Beklim de toren van de Grote kerk van Steenwijk en draai om je as. Waan je de landmeter die in de vroege negentiende eeuw de kadastrale kaart van Nederland maakte en alle kerktorens beklom. Of
nee, wacht. Verbeeld je duizenden soldaten rondom de stad...

 

Geschiedenis van Drenthe

Hier is de geschiedenis van de gouden eeuw geschreven, want in 1592 heroverde Oranjeprins Maurits de majestueuze vesting Steenwijk op de Spanjaarden. De vesting Steenwijk, die smalle en enige poort naar de mysterieuze venen van Drenthe, een landsdeel zo geïsoleerd en onbekend dat het geen stemrecht kreeg in de Zeven Verenigde Provinciën. Door de zuurstofarme condities in het veen raakten, veel eerder in de tijd, lichamen gemummificeerd, waardoor we van de veenlijken veel leren over voedsel, kleding en rituelen. Daar, richting het noordoosten, heersen de Witte Wieven, dool je dagen rond door woeste wouden en stuifzandvlaktes en hoor je met een beetje geluk de zwarte specht. Na de Veluwe is dit het grootste bosgebied van Nederland, een wildernis waar je een andere kant van jezelf kunt ontdekken. John Muir, de naturalist-filosoof wees rond 1900 al op het helende effect van buitenzijn: ‘In every walk with nature one receives far more than he seeks.’ Het smeltwater van de oude gletsjers sleep een geul uit in het dikke keileem; het is de Vledder Aa, die het water nog altijd via Steenwijk naar de vroegere Zuiderzee brengt.

De Koloniën van Weldadigheid

Steenwijk, de halte waar na 1818 duizenden paupers uit het verarmde Holland van de boot stapten om een nieuwe toekomst als landbouw-kolonist te beginnen in de Koloniën van Weldadigheid rond
Frederiksoord. Hier lag de proeftuin van de verzorgingsstaat, met koloniehuisjes in een monumentaal lanenlandschap – een gebied dat voorgedragen is als werelderfgoed. Onder leiding van generaal
Johannes van den Bosch ontstond hier een mini-maatschappij, met een eigen munt, koloniekleding en voor elke gezindte een eigen kerk. Hoog boven de koloniën is het kenmerkende, jazzy geluid van de kraanvogels te horen.

Landschandschappen van Havelte en Dwingelderveld

Draai verder. Verbaas je over de hoogte van Havelte, waar het schuivende landijs duizenden jaren eerder enorme keien achterliet en later de hunebedbouwers inspireerde tot een bijzondere
grafcultuur. Het landschap onthult zoveel lagen en betekenissen. In de Tweede Wereldoorlog gebruikten de Duitsers het soepele rode keileem om de landingsbanen van Fliegerhorst Havelte te
maken; voor hen was Havelte een strategisch gelegen, hoog en open uitvalsbasis. Iets verderop ligt het Dwingelderveld, het grootste natte-heidecomplex in Nederland, waar de herder nog altijd zijn
schapen hoedt. Kleine zelfvoorzienende brinkdorpen onder majestueuze eiken vormen een schuilplaats voor de mens, die op de uitgestrekte essen rogge en boekweit verbouwde.

Veen: Weerribben, Wieden en Giethoorn

Richt je blik naar het zuiden en verwonder je over de veenmeren van Weerribben en Wieden, gevormd door turfafgraving. De turf werd verscheept als brandstof voor de Hollandse steden, en wat
overbleef was een magische waterwereld, woonplaats van otters, libellen en rode vuurvlinders. Langs de oevers wordt al eeuwenlang riet gesneden. Turf, riet en sinds de schilderijen van W.B.
Tholen vanaf 1900 ook toeristen; in Giethoorn maken zij een tijdreis door dit wandelende waterdorp, dat als gevolg van overstromingen telkens verplaatste.

Rivierlandschap van de IJsseldelta

Dan, iets naar het westen, het machtige rivierlandschap van de IJsseldelta, waar het water uit de Rijn in de vroegere Zuiderzee stroomt. Onlangs werd hier de 15e eeuwse IJsselkogge gevonden, die ons het verhaal van de handel tussen de Hanzesteden vertelt. In de 17e eeuw vergaarde de elite van Vollenhove zoveel rijkdom dat het de ‘stad der paleizen’ werd genoemd. In de geometrische
schoonheid van de 18e eeuwse polder Mastenbroek herken je de maatvoering van de renaissance,  en in het prachtige Kampen besloot boerenzoon Jan Voerman om schilder te worden - vanaf 1890
legde hij de IJssel ontelbare malen vast.

Imposante Noordoostpolder

We zijn bijna rond. Maar niet nadat we ons verbaasd hebben over de grote maat van de 80 jaar oude Noordoostpolder, dat grootschalige staatslandschap, de multiculturele samenleving avant la lettre, waar pionierboeren en hun echtgenotes gekeurd werden alvorens een vastgesteld areaal grond te mogen bewerken. Vele Joodse onderduikers vonden een veilig heenkomen in de nog nauwelijks ontgonnen polder. Het is het land van Sicco Mansholt, de naoorlogse minister die zich voornam om nooit meer een nationaal voedseltekort te krijgen. In de uiterste zuidoosthoek liet Rijkswaterstaat schaalmodellen van de Deltawerken bouwen – in het Waterloopkundig Laboratorium, alweer een proeftuin – van de Nederlandse waterbouw.

Ontdek!

Sluit je ogen en verwonder je over dit fenomenale rondje Nederland dat vier provincies bestrijkt. Van hoog naar laag, van droog naar nat, van zand via veen naar klei. Cultuur en natuur, het DNA van Nederland in één landschapspanorama met een tijdsdiepte van duizenden jaren – het bestaat, en het ligt klaar om te ontdekken.